T.C.Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılayı işbirliğinde gerçekleşen Ulusal Kemik İliği Bankası TÜRKÖK Projesi kapsamında ;

Size en yakın Kızılay Kan Bağış Merkezi'nden kök hücre bağışı ile bilgi alabilir ve bağışçı adayı olabilirsiniz..Kızılay Kan Bağış Merkezleri için tıklayınız.

 

•Kimler kemik iliği vericisi olabilir? 

Kan bağışçılarında beklendiği gibi vericinin sağlık durumunun iyi olması gereklidir. Özellikle bulaşıcı hastalık, bağışıklık sistemi hastalıklarına sahip olmaması , 18-50 yaş aralığında olması gerekmektedir.

• Gönüllü vericiden kayıt sırasında neler talep edilecektir? 

  1- “Kemik İliği/Kök Hücre Bağış Formu” doldurulur. 

  2- Kan örneğiniz alınır (Tıpkı herhangi bir kan tahlilinde olduğu gibi). Vericinin kanı incelendikten (hastalar ile uyumu belirleyecek testler) sonra kişi kemik iliği bankası gönüllü vericisi olarak kaydedilecektir.

• Gönüllü verici kaydı bulunan kişinin bir hastayla uyumlu bulunması durumunda ne olur? 

Gönüllü verici kaydı bulunan kişinin doku grupları bilgisayar ortamında bir hastanınki ile uyumlu bulunduğu zaman kemik iliği bankasına daha ileri tetkik için çağrılır. Bu ileri tetkiklerin yapılmasının nedeni o hasta için birden fazla uyumlu verici varsa, hangi vericinin daha uygun olduğuna karar verilmesidir. Siz en uygun verici olarak belirlendiniz; bu durumda öncelikle sağlıklı olduğunuzu kanıtlamak için fizik ve laboratuar muayeneleri başlatılır.

• Kemik iliği / kök hücresini nasıl vereceksiniz? 

Hastanın doktorları bankamıza hastalarına hangi yolu tercih ettiklerini bildireceklerdir. Ancak son karar sizindir.

. Kemik iliği nasıl alınır? 

Ameliyathanede steril koşullarda, genel anestezi altında yapılır. Vericinin leğen kemiğinden özel iğneler aracılığı ile alınan kemik iliği bir-iki torbaya aktarılır. Yani işlem herhangi bir operasyon ve dikiş gerektirmemektedir. Ancak işlem sırasında gerekli olursa vücuttan eksilen kanı yerine koymak için verici adayının kendisinden bir(kaç) hafta önce alınan kan bu sırada kendisine geri verilir. Bazen kan bankasından ek kan istemi gerekebilir.

.Çevre kanından kök hücre nasıl toplanır? 

Yukarıdaki tarif edilen klasik kemik iliği alım yöntemi dışında artık daha sık kullanılan bir yöntem daha vardır. Bu yöntemde 4-6 gün süreyle kök hücreleri kana çıkaran ve cilt altına günde iki kez uygulanan bir ilaç uygulaması yapılır. Daha sonra trombosit bağışı yapar gibi kemik iliği hücreleri bir makine aracılığı ile kandan toplanmaktadır. Bu işlem bir veya iki gün boyunca her biri 2 saate yakın sürebilir. Anestezi gerektirmez. Uzun bir süredir uygulanmakta olan bu yöntem verici için hiç bir tehlike taşımamaktadır.

• Vericilerden hangi sıklıkta kemik iliği vermesi istenebilir? 

Vericinin bir kez kemik iliği verdikten sonra kemik iliği bankasında kayıtlı olarak kalması ya da kalmaması kendi seçimine bağlıdır. Bir kez bağış yaptıktan sonra yine bağış yapmanızda sağlık açısından bir sakınca yoktur.Bazı durumlarda bağış yapılmış hastanın nakil sonrası hastalığının yetersiz düzelmesi, nüks etmesi ya da verilen hücrelerin kabaca ifade etmek gerekirse “tutmaması” durumunda vericiden yeniden bağış yapması rica edilebilir.

• Gönüllü kök hücre bağışı yapmanın vericiye etkileri neler olabilir? 

Kemik iliği alımı nedeniyle doğabilecek, iş gücünü etkileyebilecek herhangi bir sorun bildirilmemiştir. Genellikle kemik iliğinin iğnelerle alındığı bölgelerde hafif ağrılar hissedilebilir. Vericilerin çoğu müdahaleden sonra kendilerini hastaneden hemen ayrılacak kadar iyi hissederler. Küçük bir bölümü ise ertesi gün hastaneden ayrılırlar. Vericinin kemik iliği verildikten sonra birkaç gün yoğun beden hareketleri gerektiren davranışlardan uzak durması istenir.

.Gönüllü verici kaydı bulunan kişinin fikir değiştirmesi durumunda ne olur? 

Verici olarak kayıt edilmiş olsa bile hiç kimse kök hücre bağışlaması konusunda zorlanamaz. Uygunluk belirlendikten sonra vericinin fikir değiştirmesi hastada büyük bir heyecan panik hatta üzüntüye yol açacaktır. Tabi ki hastanın başka verici bulunamaması nedeniyle tedavisinin sürdürülememesi ve hayatını kaybetmesi olasılığı da vardır. Bu nedenle baştan doku tiplendirilmesi amacıyla kan örneği verirken ilerde vazgeçme olasılığı yüksekse son derece zor temin edilen kaynakları heba etmemek için iyi düşünerek sisteme kaydolunmalıdır. Gönüllülerin kim için bağışta bulunacakları bilgisi nakil üzerinden en az bir yıl geçmeden ve alıcı ve vericilerin onayı olmadan tarama ve gönüllü verici merkezleri dışına çıkarılamaz. 

 

KÖK HÜCRE BAĞIŞI KABUL EDEN KURULUŞLAR

 

Kemik İliği Bankası (KİBANK)

AÜ AKRABA DIŞI DOKU BANKASI

TÜRK KIZILAYI KÖK HÜCRE BAĞIŞI